Türkiye’nin hem küresel gelişim süreci yönünden hem de enerjide yüksek oranda dışa bağımlılığın ve ihracattaki ithal girdi payının yüksekliği sebebiyle oluşan cari açığın sürdürülebilmesi açısından yabancı sermayenin önemi tartışmasızdır. Ancak söz konusu yabancı sermayenin niteliğinin kısa vadeli ve özellikle sıcak para şeklinde oluşmasının ülke ekonomisi açısından kalıcı bir faydası olmayıp, aksine kur ve piyasa riskini arttırdığını biliyoruz. Bu bağlamda uzun vadeli olan, girdiği bölgede istihdam yaratacak ve katma değer bırakacak, bölgesel ekonomik koşullarda iyileşme sağlayabilecek doğrudan yabancı yatırımlara ihtiyaç olduğu kanaatindeyiz.

 

Türkiye ekonomisinin yarattığı katma değer ve ihracat açısından bazı iller ön plana çıkmaktadır. Türkiye toplam ihracatının beşte birini gerçekleştiren Bursa, ülke ekonomisine ciddi katkı sağlayan illerin başında gelmektedir. Bursa bilhassa tekstil ve otomotiv endüstrisi bakımından ülke ihracatının motor illerinden biridir.

Yaratılan katma değer sıralamasında Bursa; Türkiye’de dördüncü sırada yer almaktadır. Sahip olunan toplam çeviri güç kapasitesinde Bursa; İstanbul, Kocaeli, İzmir ve Zonguldak’tan sonra 5. sırada, Türkiye genelinde sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasında ise İstanbul, Ankara, İzmir’den sonra 4. sıradadır.

Bursa’da yaklaşık 50 ülkeden 19 farklı sektörde 400 yabancı şirket faaliyetlerine devam etmektedir. Bu da Bursa’nın yatırım cazibesi olduğunun göstergesidir.

 

Kanımızca Türkiye küresel krizi göreceli olarak özellikle Avrupa’ya göre daha çabuk atlatabilir. Başta otomotiv olmak üzere Bursa küresel krizin fırsata dönüştüğü noktada yeni yatırımlar çekebilir. Küresel krizden Avrupa’dan önce çıkabilme potansiyeli yabancı yatırımcılar yönünden Türkiye’de yatırım cazip kılacak Bursa vb şehirlerdeki yatırım avantajları da söz konusu cazibeyi arttırabilecektir.

 

 

 

1. Resmi rakamlara göre 1960 yılından bu yana Bursa önemli rakamlarda ihracat yapan bir ildir. Bugün başta tekstil, otomotiv, , makine, gıda ve deri sanayi olmak üzere, pek çok imalat sektörü, Bursa’nın sanayi ve ticaret hayatında önemli etkinlikler meydana getirmektedir.

Söz konusu sektörlerde kazanılan deneyim, yetişen kalifiye eleman ve bilgi birikimi özellikle söz konusu sektörlerde yatırım yapmak isteyen yabancı yatırımcılar için önemli bir tercih sebebidir.

 

2. Bursa’nın sektörel bazda özellikle küçük ölçekli işletmelerden oluşan yapısı , dinamik ve sürekli gelişebilen üretim sürecini kolaylaştırabilmekte, söz konusu işletmeler yan sanayi ve fason üretimleriyle büyük işletmeleri üretimde destekleyen önemli unsurlardan biri olarak üretim süreçlerine destek verebilmektedir.

Çeşitli sektörlerdeki yan sanayi ve fason üretimlerle desteklenebilme imkanının Bursa’da mevcut olması önemli bir avantajdır.

Küresel kriz sonrasında oluşan yeni dünya ekonomi düzeninde, yığın üretim yapma potansiyeline sahip başta Çin ve Hindistan gibi ülkeler azalan talepte zorlanacak, bu bağlamda özellikle küçük ölçekli yapılarıyla daha az miktardaki talebe (özellikle tekstilde) cevap verebilen Ülkeler ve işletmeler cazip hale gelecek ve Pazar potansiyelini arttırabilecektir. Yine bundan böyle küresel azalan talepte müşterinin daha seçici davranması kaçınılmazdır, bu da özellikle kalite farkını ön plana çıkaracak , çoğu sektörde deneyimli işgücü, bilgi birikimi ve dinamik küçük ölçekli işletmeler tarafında üretilen ürünlerin kalite avantajı ön plana çıkacaktır. Bursa açısından söz konusu durum bir avantaj olarak görülebilir

( yeterli finansman ve vergi teşvikleriyle desteklenmek suretiyle).

 

3. Bursa sınırları içinde Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu çerçevesinde tüzel kişilik sıfatını kazanmış 13 adet Organize Sanayi Bölgesinin bulunması, Bursa ekonomisinin bu etkin güce kavuşmasında önemli olmuştur. Yabancı yatırımlar açısından da avantaj yaratacaktır.

 

4. Bursa potansiyel işgücü açısından da caziptir. Çeşitli sektörlerde yetişmiş üst düzey ve ara elemanların mevcudiyeti, bu konuda başta üniversite olmak üzere , kalifiye eleman yetiştiren

çeşitli eğitim kurumlarının varlığı, Çıraklık Eğitimi Merkezi, odalar ve belediyeler tarafından açılmış bulunan meslek edindirme ve geliştirme kurslarının varlığı, işgücü ve kalitesi açısından da Bursa’yı avantajlı hale getirmektedir.

 

5. Bursa’nın coğrafi konumu, deniz ulaşımına imkan vermesi, gelecekte finans merkezi özelliğini de kazanacak olan İstanbul’a yakınlığı, hem yurt içi , hem de yurt dışı pazarlara ulaşım kolaylığı, depolama , sevk ve sigortalama vb konulardaki destek hizmetlerinin mevcudiyeti , lojistikte her türlü üretim ve ihracat miktarına hizmet verebilen ulaştırma firmaları ve filoların varlığı yine söz konusu cazibeyi arttıran özelliklerdir.

 

6.Üniversite bünyesinde oluşturulmuş ULUTEK teknoparkın AR-GE faaliyetler açısından yarattığı potansiyel fayda ,  üniversite-sanayi iş birliği bağlamında verilen işyerinde eğitim ve seminer hizmetleri, danışmanlık ve yetişmiş eleman temini gibi imkanların varlığı da Bursa’nın yabancı yatırımcılar açısından cazibesini arttırmaktadır.

 

7.Bir marka şehir olan Bursa’nın uluslar arası pazarlarda da tanınan ürünleri ile sağladığı imaj ve kültürel açıdan da gelişen bir Avrupa şehri olması, diğer taraftan yabancı yatırımcının özellikle ülkesinden gelecek olan üst düzey yönetici ve elemanlar açısından yaşanacak bir kent olarak tercih edilmesi de Bursa’yı cazip kılmaktadır. Gelen yabancı elemanların özellikle çocukları için yabancı dilde eğitim alabilecekleri eğitim kurumlarının bulunması ve

Sivil toplum örgütleri tarafından sürdürülen faaliyetlerin de mevcudiyeti söz konusu cazibeyi arttırmaktadır.

 

8. Alt yapı ve belediyelerin artan kalite ve hizmet anlayışı Bursa’yı yabancı yatırımcılar açısından cazip kılabilir.

 

9. Çeşitli fuar ve organizasyonları bünyesinde oluşturabilen ya da ev sahipliği yapabilen kentimiz, ürün tanıtımı konusunda da avantaj yaratabilmektedir.

 

10. İklim koşullarının üretim ve ulaştırmada önemli bir sorun yaratacak potansiyelde olmaması da avantaj yaratan faktörlerden bir diğeri olarak görülebilir.

 

11. Finansal açıdan ortaklık kurulabilecek, ya da yeni yatırımlara ortak sermaye ile girilebilecek sanayici ve müteşebbislerin kentimizde var olması , söz konusu sanayicilerin uluslar arası faaliyetlere ve yatırımlara olumlu yaklaşımları ve bu konudaki mevcut tecrübeleri de kentimize yabancı sermaye çekebilecek avantajlardandır.

 

 

Murat Coşkunkan

TÜGİAD Genel Başkanı